نوشته‌ها

در این مقاله دلایل متخصص علم داده نشدن را بررسی می‌کنیم. این نوشته، ترجمه‌ایی است از مقاله‌ی

“Nine reasons why you’ll never become a
Data Scientist”

که اخیراً در وب‌سایت بسوی علم داده پست شده است. البته به عقیده‌ی بنده نکات تنها در خصوص علم داده نیستند و حالت کلی دارند.

هدف این نوشته این نیست که شما را ناامید کند و دقیقاً دلایل متخصص علم داده نشدن را بیاموزد. بلکه برعکس، قصد دارد تا با شناساندن برخی از موارد کوچک بشما، یک نقشه‌ی راه دقیق و بهتری را برای آینده شغلی‌تان ترسیم کند.

باید طرز فکرتان را عوض کنید. آرزو دارید که متخصص علم داده شوید، حرفه‌ایی که جذاب‌ترین شغل قرن 21ام طبق نظر مجله‌ی مرور مشاغل هاروارد (Harvard Business Review)، انتخاب شده است. اما علاوه بر تمایل و علاقه‌ی شما برای ورود به این شغل، ممکن است که علم داده برای شما گزینه‌ی خوبی نباشد. در این لحظه، توهمات و کلیشه‌های زیادی دارید. اما کارتان ساده است، کارهایی که باعث عقب ماندن شما است را حذف کنید و شگفت‌زده خواهید شد که با چه سرعتی پیشرفت خواهید نمود.

اما دلایل متخصص علم داده نشدن دقیقاً چیست؟

1- گمان می‌کنید که مدرکتان کافی است:

شما یک مدرک کارشناسی ارشد در یک شاخه‌ی محاسباتی و یا حتی مدرک دکتری دارید و اکنون می‌خواهید که یک سر و گردن از دیگران جلوتر باشید. اما آیا تاکنون از یک شِل (Shell، به زبان بسیار ساده شِل برنامه‌ایی است که دستورات را از صفحه کلید می‌گیرد و آنها را به سیستم عامل جهت اجرا انتقال می‌دهد) استفاده کرده‌اید؟ آیا تابحال ترسی را که از خط-دستوراتِ واسط در هنگام مواجه با خطاها ناشی می‌گردد، حس کرده‌اید؟ آیا تاکنون با پایگاه‌- داده‌های بزرگ، در مقیاس ترابایت، کار کرده‌اید؟

اگر به هر کدام از سئوال‌های فوق پاسخ منفی بدهید، شما هنوز آماده نیستید. شما به مقداری از تجربیات دنیای واقعی و پروژه‌های معنادار نیازمندید. تنها در این صورت است که با مسائلی مواجه می‌شوید که قرار است هر روزه بعنوان یک متخصص علم داده با آنها سر و کار داشته باشید، و تنها در این صورت است که شما مهارت‌هایتان را برای حل آنها توسعه خواهید داد. تبریک می‌گویم بخاطر مدرکتان. حالا بسرعت و قاطعیت، به سختی تلاش کنید.

2- اشتیاق‌تان کم است:

آیا تاکنون کل یک آخر هفته را روی یک پروژه‌ی خسته‌کننده گذرانده‌اید؟ آیا تاکنون شب‌هایتان را در مرور گیت‌هاب (GitHub) در حالی که دوستان‌تان در پارتی‌ها هستند، گذرانده‌اید؟ آیا تاکنون به سرگرمی‌های مورد علاقه‌تان برای اینکه کمی کدنویسی کنید، نه گفته‌اید؟ اگر نتوانید به سئوالات اخیر پاسخ مثبت دهید، شما به اندازه‌ی کافی مشتاق نیستید. علم داده علمی است که با مسائل بسیار سخت مواجه می‌شود و شما باید با آنها سر و کله بزنید تا به یک پاسخ برسید.

اگر به اندازه‌ی کافی مشتاق و علاقمند نباشید، در اولین فرصت و با اولین برخورد با سختی‌ها، از حل آن شانه خالی خواهید کرد. فکر کنید که چه چیزی شما را جذب می‌کند تا یک متخصص علم داده شوید؟ آیا عنوان شغلی جذاب و مسحور کننده‌اش است؟ یا دورنمای شخم زدن حجم عظیمی از داده در جستجوی بینش و آگاهی است؟ اگر این مورد آخری است، شما در مسیر درستی قرار دارید.

3- به اندازه‌ی کافی دیوانه و شیدا نیستید:

تنها ایده‌های دیوانه‌وار، ایده‌های خوبی هستند، و بعنوان یک متخصص داده، شما به تعداد زیادی از آنها نیاز پیدا خواهید کرد. نه تنها نیاز پیدا خواهید کرد که پذیرای نتایج غیرمتقربه‌ایی که زیاد بوجود می‌آیند، باشید، بلکه مجبور خواهید شد که پاسخ‌ به سئوالات واقعاً مشکل را گسترش دهید. این مورد نیاز به یک سطح فوق‌العاده دارد که نمی‌توانید با ایده‌های نرمال به آن دست یابید. اگر مردم مدام بشما می‌گویند که دیوانه شدی، شما در مسیر درست هستید. اگر خیر، شما باید روی شیدایی‌تان کمی کار کنید. البته این نیاز به کمی جسارت دارد. کمی که بی‌قاعدگی‌تان را بروز دادید، ممکن است برخی از مردم سرشان را بخارانند و پشتشان را به شما کنند. اما ارزشش را دارد، چون شما با خودتان صادق هستید و در حال ایجاد و تولید جرقه‌های محشر بودن هستید که بعنوان یک متخصص علم داده، نیازمند آن هستید.

دلایل متخصص علم داده نشدن

همیشه شیدایی به معنای انجام کارهای متفاوت نیست. همین که متفاوت بیاندیشیم، برای شروع کافی است. همیشه حق با اکثریت نیست.

4- از کتاب‌ها و دوره‌های آنلاین یاد می‌گیرید:

برداشت بد نکنید. کتاب‌ها و کلاس‌های آنلاین روش‌های بسیار خوب برای شروع هستند. اما تنها برای شروع. شما در اسرع وقت نیازمند کار روی پروژه‌های واقعی هستید. یادگیری ضمن انجام دادن، کلید کار است. با ساختن پروفایل گیت‌هاب خودتان آغاز کنید. در برخی از رقابت‌های هکاتون (Hackathon، رویدادی که در آن برنامه‌نویسان کامپیوتر و سایر توسعه‌دهندگان نرم‌افزار گرد هم می آیند تا در توسعه پروژه‌های نرم و گاهاً سخت‌افزاری همکاری نمایند) و کگل (Kaggle، بزرگ‌ترین جامعه مهندسان داده و یادگیری ماشین است) شرکت کنید. همچنین درباره‌ی تجربیات‌تان (وبلاگ-نویسی کنید) بنویسید. همه می‌توانند، کتاب‌های درسی بنویسند. برای اینکه یک متخصص علم داده باشید، باید بیشتر انجام دهید.

دلایل متخصص علم داده نشدن

البته هنوز تعریف دقیقی از علم داده وجود ندارد ولی دیاگرام فوق تا حدودی چهارچوب کلی از آن را برای ما ترسیم می‌کند. همان‌طور که ملاحظه می‌کنید علم داده به اطلاعات و تیم کاملی نیازمند است.

5- فکر می‌کنید که در جایی می‌توانید یادگیری را متوقف نمائید:

شما در تعدادی از دوره‌های آنلاین علم داده ثبت نام کرده‌اید و در حال مطالعه‌ی چند کتابِ مرجع هستید. حالا فکر می‌کنید وقتی که آنها را کاملاً یاد بگیرید، به اندازه‌ی کافی برای کشف و توسعه‌ در علم داده آموخته‌اید. اشتباه است. این تنها آغاز است. اگر فکر می‌کنید که تاکنون زیاد آموخته‌اید، فکر کنید که چقدر در طول سه سال آینده خواهید آموخت. اگر شما درنهایت یک متخصص علم داده شوید، ده برابر بیشتر از چیزی که اکنون یاد دارید، خواهید داشت.

این علم، چیزی دائماً در حال تغییر است که تکنولوژی‌های جدید بطور مداوم به آن نیاز دارند. اگر هنگامی که کارتان را یافتید، یادگیری را متوقف کنید، مسیرتان از یک متخصص علم داده‌ی مبتدی به یک متخصص علم داده‌ی مزخرف تبدیل خواهد شد. اگر می‌خواهید که در علم داده برتر باشید نیاز دارید تا با این واقعیت که منحنی یادگیری‌تان با گذشت زمان شیب تندتری پیدا خواهد کرد، مواجه شوید. اگر از زیاد یادگرفتن لذت نمی‌برید، رویای متخصص علم داده شدن را رها کنید.

6- در حوزه‌های دیگر تجربه ندارید:

شما یک یا دو موردی از علوم کامپیوتر بلدید و مهارت‌های ریاضی‌تان هم خیلی بد نیست. آیا قادر خواهید بود که یک شغل در حوزه‌ی علم داده پیدا کنید؟ خیر، نمی‌توانید. مهارت‌های شما در آی.تی. و ریاضی اساسی هستند اما آنقدر کافی نیستند تا خودتان را از بقیه‌ی علاقمندان علم داده جدا کنید. متخصصین علم داده در انواع کمپانی‌ها و اقسام مختلف صنایع کار می‌کنند. برای انتقال نقطه‌نظراتِ کلیدی به مشتری‌هایتان، نیازمند دانش در حوزه‌ی کاری آنها هستید. سعی کنید که خودتان را بعنوان یک متخصص در زمینه‌ی کاری‌تان جا دهید تا بعنوان یک متخصص علم داده‌ی عمومی. به این شکل، شما واقعاً کار پیدا خواهید کرد.

7- کمبود مهارت‌های تجارت و بیزینس دارید:

بنابراین شما بیشتر از نوع تحلیلی می‌باشید. شما عاشق اعداد و آنالیز کمی هستید و از محاسبات نرم و ارتباطات انسانی متنفرید. دوست من، این شما را یک متخصص علم داده‌ی خوب نمی‌کند. مهارت‌های نرم، حتی در مشاغل کمی نیز مهم هستند. مهارت‌های نرم در نهایت باعث می‌شوند که در مصاحبه‌ی شغلی فوق‌العاده باشید. از تمامی مهارت‌های نرم که می‌توانید کسب کنید، مهارتِ تجارت و کسب و کارتان نیاز به یک ترقی دارد. توجه کنید که مشتری‌های شما، رهبران تجاری هستند و در نتیجه آنها نیازمند افرادی‌ می‌باشند که تجارت را بفهمند. تنها از این طریق می‌توانید بینش‌هایی تولید کنید که به مشتری بها می‌دهد.

دلایل متخصص علم داده نشدن

بعضاً همین گپ و گفت‌های کوتاه و دوستانه منجر به ارتباطات عمیق کاری در آینده خواهد شد. پس تا می‌توانید از مهارت ارتباطات بهره ببرید.

8- ارتباطات معناداری ندارید:

شما می‌خواهید شغلی در این زمینه بیابید اما هیچ همکار متخصص داده‌ایی را نمی‌شناسید؟ زمانش رسیده که زود عمل کنید دوست من. به دور همی‌ها و ملاقات‌ها بروید. به گروه‌های مربوط ومناسب در لینکداین ملحق شوید. سعی کنید افراد در هکاتون را بشناسید. افراد درست را در توئیتر دنبال کنید. همکارانتان را در پروژه‌ی گیت‌هاب ملاقات کنید. چیز شگفت‌انگیزی انجام دهید. همانند هر جستجوی شغلی دیگری، 90 درصد موفقیت شما با توجه به گستردگی مهارت‌هایتان تعیین نمی‌شود، توسط افرادی معین می‌شود که می‌توانند منبع و معرف شما باشند و کسانی که بتوانند مقدمه‌ایی به شما بدهند.

اگر ارتباط‌های لینکداین شما محدود به مادر و همکارانتان در یک شغل به بن‌بست رسیده باشد، وقتش رسیده که کمی پروفایلتان را پررنگ‌تر کنید. اگر دنبال‌کنندگان توئیتر شما انگشت‌شمار هستند، شروع کنید به توئیت کردن. اگر وبلاگ‌تان خواننده‌ایی ندارد، شروع کنید به بهینه‌سازی موتورهای جستجو و کمی بازاریابی بخوانید. ارتباطات خواهند آمد. اما شما در وهله‌ی نخست باید خوب و سریع شروع کنید.

9- کارهای کثیف را دوست ندارید:

شما خیلی در خصوص یادگیری ماشین و هوش مصنوعی شنیده‌اید. فکر می‌کنید که علم داده می‌تواند دربِ کار کردن با تکنولوژی‌های بروز را برای شما باز کند؟ من تضمین می‌کنم که شما بیشتر از 5 درصد از وقت‌تان را نمی‌توانید آنرا انجام دهید. به محض اینکه کار رویایی‌تان را یافتید، بخش اعظم زمان‌تان را صرف تمیز کردن داده‌ها خواهید کرد. تبریک می‌گویم. شما هم‌اکنون یک شغل بعنوان فراش مدرسه پیدا کردید. اگر آنرا دوست ندارید، بروید خانه. نباید این پست را بخوانید. اگر شما هنوز دوست دارید که یک متخصص علم داده بشوید، بعد از خواندن کامل این پست، این زمانی که صرف کردید، یعنی شما عاشق کارِ کثیف شدید.

«علم داده یک شغل نیست، یک حرفه و عشق است»

متخصصین علم داده اکثراً بدنبال افرادی هستند که کارهای سطحی انجام می‌دهند. اما برای یافتن یک موقعیت شغلی در این زمینه، کارهای کوچک و سطحی کافی نیستند. شما نیاز دارید که سخت کار کنید. اگر بعد از خواندن این پست متقاعد شده‌اید که هنوز می‌خواهید یک متخصص علم داده شوید، تبریک می‌گویم. شما احتمالاً در یک مسیر خیلی خوب هستید. اگر در این مرحله و نقطه شما مطمئن نیستید از اینکه یک متخصص علم داده شوید، ابتدا بزرگ‌ترین دلایل‌ شک‌هایتان را مشخص کنید. سپس روی آن موارد کار کنید، می‌توانید انجامش دهید.

اینها بزرگترین دلایل متخصص علم داده نشدن بود که بررسی کردیم. امیدوارم با رعایت همین نکات کوچک، بتوانید بهترین و بزرگ‌ترین جایگاه‌ها را از آن خود کنید.

 

مقدمات نگارش پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد:

این‌روزها با توجه به گسترش چشم‌گیر آموزش عالی در کشورمان ایران، به خصوص تحصیلات تکمیلی، بسیاری از دانشجویان این مقاطع را می‌بینیم که برای نوشتن پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد و بعضاً دکتری خود، سردرگم هستند. دقیقاً نقطه‌ی آغاز کار را نمی‌دانند و این امر موجب نگرانی وافری در آنها شده است. در این مقالهٔ کوتاه تجربیاتی اندک در طول سال‌های حضور خودم در دانشگاه‌ها را برای شما عزیزان به رشته تحریر در آورده‌ام. امیدوارم که مورد استفاده شما عزیزان و علاقمندان واقع شود.

پیش از هر چیز لازم به‌ذکر است که در اکثر کشورهای دنیا، پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد ارزش علمی چندانی ندارد. این مجموعه در واقع پُلی است بین سرآغاز پژوهش تا رسالهٔ دکتری که در آن بحثی جدید و منحصر به خود پژوهشگر مطرح می‌شود. یکی از اهدافِ نگارش پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد، این است که در این دوره دانشجو با اصول اولیه پژوهش و کار علمی آشنا بشود. بتواند منابع و مراجع را به‌طور صحیح و منظم جمع آوری کند و در مورد مناسب از آنها استفاده نماید. تعاریف اولیه و سیر تاریخی مسئله خود را بشناسد و آنها را فهرست نماید. موضوع مورد علاقه خود را تا حدی بشناسد و … .

پایان‌نامه کارشناسی ارشد

دانشجویان در نوشتن پایان‌نامه کارشناسی ارشد معمولاً سردرگمی‌های زیادی دارند، اما کار بسیار ساده است و نباید نگران باشید.

کار نگارش پایان‌نامه چگونه آغاز می‌شود؟

برای نگارشِ یک پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد، اولین قدم، این است که دانشجو به استاد راهنمای خود مراجعه نماید که به عقیده اینجانب این کار باید در ابتدای ترم سوم تحصیلی انجام شود. سپس استاد راهنما با توجه به زمینه کاری خود، تعدادی از مقالات چاپ شده در مجلات بین‌المللی معتبر را به دانشجو می‌دهد و از او می‌خواهد که این مقالات را یک مطالعهٔ سطحی (چکیده، تعاریف اصلی و مقدمه فصل اول را بخواند) بنماید.

بعد از این مرحله دانشجو با توجه به بنیه علمی و البته علاقمندی‌های پژوهشی خود یکی یا احتمالا دو مقاله که کارهای موازی و نزدیک به هم را دنبال کرده‌اند، انتخاب می‌کند.

کار بعد از این انتخاب آغاز می‌شود. اگر زبان انگلیسی شما (معمولا زبان مقالات بین المللی انگلیسی است) تا حدی خوب است، وقت خود را صرف این که مقاله را دقیقا ترجمه نماید و روی کاغذ بنویسید نکنید. این مرحله را تنها در صورت ضعیف بودن در بحث زبان انجام دهید (به کررات دیده‌ام که دانشجوی مقطع کارشناسی‌ ارشد، توان ترجمه و نگارش صحیح فارسی را ندارد و یا بسیار ضعیف است).

سپس تعاریف اصلی مقاله را گرد آوری کرده به‌عنوان مثال در قسمتی از یک دفترچه یاداشت نمائید. نکته‌ای که در اینجا قابل ذکر می‌باشد، این است که در اکثر مقالات، تنها یک یا دو منبع اصلی در قسمت مراجع مقاله موجود است که تعاریف و سیر کاری مقاله با توجه به آن انجام شده است. اگر شما بتوانید این منبع کلیدی را بیابید دیگر برای یافتن تعاریف اصلی کار پایان‌نامه خود هیچ نگرانی و کار سختی ندارید. تنها به این کتاب یا مقاله مراجعه کرده و تعاریف و نتایج قبلی را از روی آن می‌نویسید. خوشبختانه اکثر اساتید راهنمای ما در اکثر دانشگاه‌های کشور دارای این بُنیه‌ی علمی تشخص کار اصلی (منبع اصلی) هستند. از آنها بخواهید که منبع اصلی را به شما معرفی نمایند.

بعد از جمع آوری این مباحث به قسمت‌های اصلی مقاله رفته، تعاریف، قضایا و نتایج کار را به طور موشکافانه‌ای تحلیل و بررسی نمائید. این جزو اصلی‌ترین قسمت‌های کار یک پایان‌نامه کارشناسی ارشد می‌باشد که روی این بخش نیز داوران خارجی که در حضور ایشان کار دفاع از پایان‌نامه انجام می‌شود، تاکید دارند و سئوالات از این قسمت‌ها مطرح می‌شود. البته از قسمت‌های ابتدایی نیز سئوالاتی مطرح خواهد شد.

قدم بعدی، تائید استاد راهنما:

تا اینجا شما حدود 70 الی 80 صفحه مطلب جمع نموده‌اید. حدود 10 الی 15 صفحه قسمت تعاریف اولیه و نتایج قبلی و حدود 55 تا 70 صفحه مطالب اصلی مقاله مذکور. این مطالب را به طور مجزا تایپ کرده و به استاد راهنمای خود تحویل بدهید. دقت کنید که تایپ کردن مطالب برای جلب موافقتِ استاد راهنما جهت اتمام کار پژوهشی شانس زیادی را نصیب شما می‌کند. پس هیچ‌گاه مطالب را به صورت دست‌نویس تحویل استاد راهنما ندهید و از همان ابتدای تایپ کردن سعی کنید که اشتباهات تایپی را به حداقل برسانید.

اگر تا همین حد استاد از کار شما راضی بود، خوب تنها یک مرحله دیگر برای اتمام نگارش پایان‌نامه باقی می‌ماند و آن هم نوشتن منابع، چکیده، مقدمه و رده‌بندی موضوعی است. اگر ایشان هنوز از حجم و کیفیت کار شما راضی نباشد، به سراغ مقاله دوم می‌روید و چند نتیجه و قضیه دیگر را هم از مقاله دوم که در امتداد کار اول است، استخراج کرده و آن را به همان طریق باز کردن موضوعات و مطالب مقاله اول باز می‌نمائید و به ادامه کار اول خود اضافه می‌کنید. این بار دیگر استاد راهنمای شما بعد از دیدن این حجم از کار قطعاً موافقت خود را جهت اتمام کار پژوهشی شما اعلام می‌نماید.

بعد از این مراحل شما در طول یک پروسه 2 الی 5 ماه کار پایان‌نامه‌تان را، اگر مرحله آزمایشاهی نداشته باشید به اتمام رسانده‌اید. به شما تبریک می‌گویم.

اما به عقیده بنده کار نگارش پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد این روزها با توجه به حجم زیاد کارهای قبلی انجام شده و کثرت کتاب‌های الکترونیکی، فرایندی بسیار ساده است و شما نباید هیچ نگرانی در این زمینه داشته باشید. به عنوان مثال می‌توانید به کتابخانه دانشگاه خود مراجعه نمائید و بسیاری از تعاریف اولیه را از روی پایان‌نامه‌های قبلی کار شده بنویسید. تنها دقت کنید که مراجع و منابع این تعاریف را هم یاداشت نمائید چون از شما سئوال خواهد شد که این تعریف را چه کتابی استخراج نموده‌اید.

مشکلات مقاله‌های بدون نمایه در نگارش پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد:

در این روزها دانشجویان زیادی به بنده مراجعه می‌کنند برای مشاوره گرفتن در زمینه نگارش پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد خود، از آنها می‌خواهم که مقاله‌ای که استاد به ایشان معرفی کرده است را به بنده نشان بدهند، متوجه می‌شوم که استاد یک مقاله چاپ شده در سال 1972 و حتی قدیمی‌تر را به دانشجو معرفی نموده است که کار پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد خود را روی آن انجام دهد.

بدتر از این هم دیده‌ام، موارد بسیاری بوده است که دانشجو مقاله‌ای به من داده که در مجلات پولی چاپ شده است و هیچ ارزش علمی در آن وجود ندارد و تمامی نتایج اصلی کار غلط است. اینها جزو مقالاتی می‌باشد که مولف آن در یک بُرهه زمانی در فشار برای چاپ مقاله قرار می‌گیرد و هر چرندیاتی که در ذهنش است روی کاغذ می‌آورد و بعد با پرداخت 2 الی 3 هزار دلار در مجلاتی چاپ می‌کند که اصلا معلوم نیست پایگاه اصلی آن مجله در کدام کشور قرار دارد.

به‌هرحال توصیه من به دانشجویان عزیز این است که اگر قصد یک پژوهش تمام عیار و با کیفیت را دارند حداقل یک قدم از استاد راهنمای خود جلوتر روند و میزان مطالعه خود را در روز افزایش دهند. یکی از وب‌سایت‌های بسیار خوبی که بنده تمام کتاب‌های مورد نظرم را از این پایگاه دانلود می‌کنم وب سایت لیبجن است. اگر برای کار پژوهشی خود به منبعی نیاز داشتید که آن منبع در قفسه‌های کتابخانه دانشگاه‌تان موجود نبود، به این سایت بروید و کتاب را از این پایگاه برای خود دانلود نمائید و بعد از ورق زدن آن کتاب لذت ببرید. البته این‌کار اخلاقی نیست، ولی چاره‌ایی نیست.

بسیاری از دانشجویان کارشناسی ارشد بعد از مراجعه به استاد راهنمای خود تنها به دنبال کارهایی می‌گردند که ساده باشد، به‌راحتی بتوانند در آن موضوع، مقاله ISI چاپ کنند و خیلی زود بتوانند دفاع نمایند. اما اگر شما واقعا قصد پژوهش دارید، از واژه سخت نترسید. اگر استاد گفت فلان موضوع هست ولی اندکی سخت است مردد نشوید.

من بسیاری از دانشجویان کارشناسی ارشد را دیده‌ام که 3 ساله این دوره را با سختی به اتمام رسانده‌اند ولی به دلیل اینکه موضوع کاریشان جزو موضوعات اصلی پژوهشگران داخلی و خارجی بوده، توانسته‌اند که از بهترین دانشگاه‌های دنیا برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری خود پذیرش (ادمیژن) بگیرند و در حال حاضر نیز در دوره‌های پسادکتری کشورهای صنعتی و فرا صنعتی مشغول تحقیق و پژوهش می‌باشند.

پس از سختی کار نترسید، به اهمیت موضوع انتخابی خود دقت نمائید. چون تنها این است که آینده پژوهشی و کاری شما را تضمین می‌کند، نه تعدد مقالات ISI که دیگر امروزه هیچ نقشی در تعیین سطح علمی افراد ندارد.

اما چگونه بفهمیم که یک مجله علمی، در لیست مجلات ISI قرار دارد؟

بعضا مشاهده شده که برخی از دانشجویان نمی‌توانند تشخیص دهند که یک مجله علمی ISI است یا خیر. برای این منظور به وبسایت مجله مورد نظر بروید و ISSN این مجله را کپی نمائید. سپس به این لینک بروید و در قسمت Search terms این عدد را وارد یا پیست نمائید و قسمت search type را روی ISSN قرار دهید. سپس روی Search کلیک کنید.

اگر جمله No matches found for the query” “ ظاهر شود، این یعنی مجله مورد نظر شما جزو مجلات ISI نمی‌باشد و اگر اسم مجله مورد نظر شما در صفحه ظاهر شد و دارای یک نوع Coverage بود، این مجله جزو مجلات ISI می‌باشد. البته امکان دارد که مجله‌ای به تازگی وارد فهرست مجلات نمایه شده این سایت وارد شده باشد و هنوز دارای ضریب تاثیر (impact factor) نباشد، باید توجه نمائید که یک مجله وقتی دارای ضریب تاثیر می‌گردد که پنج سال از پیوستن‌اش به این سایت بگذرد. پس عموما مجلات ISIایی که ضریب تاثیر دارند، مجلات بهتری هستند.

چند نکته:

1- سعی کنید حتی‌الامکان در پایان ترم دوم و در فاصله زمانی قبل از آغاز ترم سوم یکی از نرم افزارهای تایپ متون ریاضی مانند Xepersian و یا حداقل مایکروسافت وُرد را یاد بگیرید. برای این منظور به دانشجویان ترم بالاتر مراجعه نمائید و از آنها راهنمایی بخواهید. در غیر این صورت برای تایپ هر صفحه با یکی از این نرم افزارها مبالغ هنگفتی باید پرداخت نمائید.

2- در دوره کارشناسی ارشد خود زیاد به‌فکر چاپ کردن مقاله نباشید. برای چاپ یک مقاله خوب که به وسیله آن بتوانید نظر برخی از اساتید را برای گرفتن پذیرش در مقطع دکتری جلب نمائید نیاز به صرف وقت و مطالعه زیاد در بین کتب و مقالات دارید. پس خیلی خودتان را به دردسر نیاندازید. اصلاً فکر نکنید اگر در یک مصاحبه دکتری و یا جذب و یا هر مورد دیگر، اگر شخصی دارای مقاله است، قطعا این شخص پذیرش خواهد شد.

خیر هیچ ملاکی دقیقی و مشخصی و جود ندارد. پس ناامید نشوید. به احتمال بسیار زیاد این مقاله جزو مقالات فاقد ارزش و اعتبار است. شما فقط اصول اولیه و تعاریف و قضایای ابتدایی را خوب فراگیرید. چون در یک مصاحبه علمی هدف این است که به استاد ثابت شود این دانشجو قابلیت تجزیه و تحلیل مسائل را دارد و می داند که از کجا برای حل یک مسئله، کار خود را آغاز کند.

3- حتما بعد از این که استاد مقاله ای را به شما معرفی کرد، به وبسایت مجله مراجعه نمائید و ببینید که آیا این مقاله در یک مجله ISI چاپ شده است یا خیر.

4- اخیراً اکثر دانشگاه‌ها لیستی از مجلات بین‌المللی را منتشر کردند که فاقد ارزش و اعتبار علمی می‌باشند. به وب‌سایت این دانشگاه‌ها مراجعه نمائید و این لیست را مشاهده کنید تا مطمئن شوید که مقاله مورد نظر شما در یک مجله معتبر بین الملی چاپ شده است. تنها ISI بودن مجله دلیل بر باکیفیت بودن آن نیست. به‌عنوان مثال مجلهٔ Applied Mathematics and Computataion که پایگاه علمی Elsevier آن را چاپ می‌نمائید در این لیست قرار دارد (این امکان نیز وجود دارد که بعد از مدتی نام این مجله از لیست سیاه خارج شود). مشاهد شده که مقالاتی در این مجله چاپ شده که تمامی نتایجِ آن غلط است. پس قبل از آغاز پژوهش که بعضاً ماه‌ها طول می‌کشد به این مورد دقت کنید. البته با یک جستجو در گوگل، شما به‌راحتی می‌توانید فهرست به‌روز شده‌تر از مجلات فاقد اعتبار یا به‌اصطلاح بلک‌لیست را بیابید.

۵- در صورت داشتن هرگونه سئوال یا مشاوره در زمینه نگارش پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد که برای شما پیش آمد، می‌توانید از طریق قسمت ارسال نظرات در پایان همین پست و یا از طریق بخش تماس با من، سئوالتان را مطرح نمائید. بنده در اولین فرصت پاسخ‌گوی شما خواهم بود.

6- یکی از وب‌سایت‌های بسیار خوب برای دانلود مقاله که پایگاه داده بسیار بزرگی دارد سایت سای-هاب است که معمولا هم فیلتر می‌گردد. در حال حاضر آخرین صفحه این سایت را در اینجا ببینید. ربات تلگرام این سایت “scihubot@” می‌باشد. معمولا در صفحه این ربات آخرین اصلاحیه و نسخه از سایت اصلی نشان داده می‌شود. تنها آدرس صفحه چکیده مقاله و یا DOI را در ربات وارد کنید و براحتی مقاله مورد نظر خود را دریافت نمائید.


محمد فزونی
دانشگاه گنبدکاووس
گروه ریاضی و آمار

آیا برای نگارش پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد نیاز به مشاوره دارید؟

اگر تمایل داشتید از پست “چند نکته در نگارش پایان‌نامه‌های ریاضی و جلسه دفاعیه” نیز بازدید کنید.