چرا انتخاب رشته کارشناسی ارشد؟
این روزها با توجه به اعلام نتایج آزمون کارشناسی ارشد، بسیاری از دانشجویان در رشته ریاضی به بنده مراجعه و در مورد انتخاب رشته کارشناسی‌ارشد مشاوره می‌خواهند. از این رو تصمیم گرفتم در چند سطر، نظر کلی خودم را در مورد این مهم بنویسم.
به نظر بنده دانشجویان را به دو دسته باید تقسیم کنیم؛
1- افرادی که فقط قصد دارند مدرکی بگیرند و وارد بازار کار شوند.
2- افرادی که قطعاً بدنبال ادامه تحصیل هستند و مخصوصاً نیم‌نگاهی به رفتن به دانشگاه‌های معتبر دنیا را دارند.
دانشجویان دسته‌ی اول باید چه کنند؟
به عقیده من، دانشجویان دسته اول تنها باید رشته خوب را مد نظر بگیرند و به سطح دانشگاه و بزرگی و کوچکی شهری که دانشگاه در آن قرار دارد اهمیتی ندهند. به‌عنوان مثال رشته ریاضیات مالی که تقریبا یک دهه وارد کشور شده، رشته خوبی است و بازار کار نسبتاً خوبی دارد. اگر دانشجو بین رشته جبر در دانشگاه‌های تهران و رشتهٔ ریاضی مالی یکی از شهرستان‌های کشور که هم بسیار کوچک است و هم تازه تاسیس، تردید دارد و از دسته اول است، قطعا انتخاب دوم، یعنی رشته ریاضی مالی در شهرستان بسیار بهتر است. این دسته از دانشجویان در دفترچه انتخاب رشته باید به ترتیب اولویت رشته پیش بروند و شهر را خیلی در اولویت قرار ندهند، به عنوان، بعد از رشته‌ی علم داده که بتازگی وارد دانشگاه‌های کشور شده و بسیار کاربردی و عالیست، رشته‌های ذیل برای دانشجویان این دسته، لیست اولویت‌بندی خوبی می‌باشد:
1- ریاضیات مالی
2- تحقیق در عملیات
3- محاسبات نرم
4- آموزش ریاضی
5- رمز و کدگذاری
6- هندسه
7- ریاضیات کاربردی
8- آنالیز عددی
9- آنالیز
10- جبر
البته توجه کنید که در لیست فوق، سطح رشته و تعداد فارغ‌التحصیلان در نظر گرفته شده. گمان نکنید که رشته جبر رشتهٔ خوبی نیست و آموزش ریاضی بسیار بهتر است. رشتهٔ جبر نسبت به رشته‌های ماقبل خود، سخت‌تر است و اندکی تعداد فارغ‌التحصیلان در این رشته نسبت به بقیه گرایش‌ها بیشتر می‌باشد. البته لازم به ذکر است که این تعداد در حال کاهش است و قطعاً در دههٔ آتی تعداد نفرات در این رشته کاهش چشمگیری پیدا خواهد نمود و این شاید نکتهٔ مثبتی برای آیندهٔ این رشته و فارغ‌التحصیلان آن باشد. به‌هرحال لیست فوق کاملاً پیشنهادی است.
دانشجویان دسته‌ی دوم چه باید بکنند؟
اما در مورد دسته دوم از دانشجویان، باید عرض کنم که این دانشجویان باید قطعا اولویت شهر و دانشگاه را در نظر بگیرند. ضرب‌المثل معروف خودم را که مرتباً سرکلاس‌هایم به دانشجویان عزیزم می‌گویم این است “ماهی در دریا می‌شود نهنگ، ماهی اگر در رودخانه بشود نهنگ، زود می‌میرد“. من خودم به این ضرب‌المثل ایمان راسخ دارم. در شهرها و دانشگاه‌های بزرگ، افراد بزرگ بسیار زیادی را ملاقات خواهید نمود و اگر قصد ادامه تحصیل و احیاناً رفتن به دانشگاه‌های درجهٔ یک دنیا را داشته باشید، بهتر در جَو و فضا قرار خواهید گرفت و بهتر راهنمایی خواهید شد، اما این شرایط در دانشگاه‌های کوچک‌تر و شهرهای کوچک کمتر است و یا اصلاً وجود ندارد.
به نظر من اگر دانشجویی قصد ادامه تحصیل دارد، رشتهٔ جبر در دانشگاه خوارزمی یا دانشگاه تهران و یا تربیت مدرس، بسیار بهتر است از رشتهٔ ریاضی مالی در دانشگاهی در شهرستان. به نظر بنده بهترین حالت برای این دانشجویان اول اولویت شهر است و بعد رشته. هرچند توصیه می‌شود که اگر رتبه خوبی کسب نموده‌اید حتماً از اساتید مشورت بگیرید که بتوانید بهترین انتخاب را انجام دهید، هم دانشگاه خوب و هم رشته خوب.
نکته‌ی مهم:
دانشجویان دستهٔ دوم، حتماً از ترم‌های آغازی باید به فکر امتحان IELTS یا TOEFL-IBT باشند که یکی از مهمترین پیش‌نیازها برای گرفتن کمک‌هزینه تحصیلی و پذیرش از دانشگاه‌های مطرح دنیا یکی از این دو نوع آزمون زبان می‌باشد. معمولاً استرالیا و کشورهای اروپایی IELTS و کانادا و آمریکا TOEFL-IBT را به عنوان پیش‌نیاز برای بررسی پرونده شما قبول می‌کنند.
به‌هرحال نکات فوق وحی نازل شده از سوی خداوند نیست و تنها پیشنهاد است، امیدوارم تا حدودی در تصمیم‌گیری به شما عزیزان کمک نماید. در صورتی که هر سئوال و مشاوره‌ایی در زمینه‌ی انتخاب رشته کارشناسی‌ارشد داشتید، می‌توانید از صفحهٔ “تماس با من” استفاده نمائید و یا در قسمت نظرات، سئوال‌تان را مطرح نمائید. سعی خواهم نمود در اسرع وقت پاسخ شما را بدهم.
پی‌نوشت: یکی از جدیدترین گرایش‌ها در رشته‌ی ریاضی کاربردی در مقطع کارشناسی ارشد، گرایش «علم داده» است که اخیراً در دانشگاه شهید بهشتی، دایر شده است. در حال حاضر، بهترین گرایش در ریاضی، از لحاظ بازار کار و درآمدزایی و آینده‌ی شغلی، این گرایش است. در اینجا راجع به علم داده اندکی توضیح داده‌ام.
پی‌نوشت 2 (31 شهریورماه 1401): تعداد دانشگاه‌هایی که در حال حاضر در کشور این رشته (علم داده) را راه‌اندازی کرده‌اند بسیار بیشتر و شرایط ورود راحت‌تر نسبت به قبل شده است. برخی از دانشگاه‌هایی که این رشته را دارند به شرح ذیل می‌باشند: 1- تربیت مدرس 2- دانشگاه شاهد 3- دانشگاه خواجه نصیر 4- دانشگاه صنعتی اصفهان 5- دانشگاه خلیج فارس 6- دانشگاه فردوسی مشهد 7- دانشگاه یزد 8- دانشگاه بیرجند و این لیست کماکان بروز خواهد شد.
پی‌نوشت 3 (22 آبانماه 1401): با توجه به نظرات دانشجویان رشته‌ی علم داده، متاسفانه اساتید زیاد سواد عملی در این رشته ندارند. پس باید همزمان خودتان بدنبال انجام کارهای کوچک و مختلف باشید تا بتوانید تجربیات خوبی کسب کرده و سپس وارد پروژه‌های خوب شوید. داستان دایر نمودن رشته در کشور بسیار عجیب است. اساتیدی که عمومن سواد کار میدانی خوبی دارند، زیاد حوصله ندارند که بدنبال نوشتن طرح توجیحی رشته بروند و مجوز چنین رشته‌های جدیدی را از وزارت علوم اخذ نمایند. برعکس، همکارانی که بیشتر کار با مقاله و کاغذبازی را ترجیح می‌دهند، بدنبال مجوز رشته می‌دوند و آنرا دایر می‌کنند، اما در واقع سواد این عزیزان بیشتر بدرد محافل آکادمیک می‌خورد تا رفع نیاز واقعی صنعت.
361 پاسخ
سلام میترا جان
بله می‌تونید این‌کار رو انجام بدید، مشکلی پیش نمی‌آید. در سال‌های پیش‌رو دانشگاه‌ها با صندلی‌های خالی زیادی مواجه می‌شوند، به‌همین دلیل هم شرایط ادامه تحصیل رو بسیار تسهیل خواهند کرد.
سلام استاد، وقتتون بخیر
من لیسانس دبیری ریاضی دارم. برای ارشد میخوام تکنولوژی آموزشی بخونم و بعد اگر خدا بخواد دکترای این رشته رو بگیرم. میخوام بدونم بعد از این مراحل با لیسانسم میتونم ارشد آموزش ریاضی هم بگیرم؟
سلام استاد
بنده دانشجوی ترم ۶ کارشناسی ریاضی کاربردی در دانشگاه خواجه نصیر هستم میخواستم نظرتون رو برای تغییر گرایش کارشناسی ارشد بدونم چه رشته ای بهتره ؟ترجیحم برای وارد بازار کار شدن هست بیشتر ولی با توجه به شرایط الان اگر شانس فاند گرفتنم هم باشه به فکر رفتم هم هستم
میدونم برای فاند گرفتن کارشناسی ارشد خیلی سخت تره ولی نمیدونم چه رشته ای رو انتخاب کنم که اگر احتمال فاند گرفتن نداشته باشه اینجا حداقل بازار کاری داشته باشه
نمیدونم حسابداری یا مدیریت ها بهتره یا شایدم ادامه دادن در رشته خودم
درود مهسا جان
اگر قصد رفتن به آمریکا یا کانادا رو داشته باشید، آمار و یا علوم کامپیوتر، رشته‌های بسیار بسیار پول‌سازی هستند و کلی موقعیت شغلی در این دو رشته وجود دارد. ولی گمان کنم در کشوری مثل استرالیا و یا اگر بخواهید ایران بمونید، حسابداری رشتهٔ خوبی باشد، ولی در این رشته دانش‌آموخته زیاد هست، این رو هم باید مدنظر قرار بدهید. اما ریاضی کاربردی؛ اگر علاقمند باشید و بتونید حرف جدیدی در این رشته بزنید، می‌تونه گزینه خوبی باشد، درغیر این‌صورت، رشته‌تون رو عوض کنید. چون در کشور ما، متاسفانه به‌غیر از تدریس، موقعیت شغلی خاص دیگری نیست در این رشته.
سلام
سلام عزیزم
امر شما فقط همین سلام دادن بود؟!؟!
سلام دکتر ببخشید من رشته م ریاصی کاربردی دانشگاه سمنان مقطع کارشناسی میخونم میخوام ارشد شرکت کنم دوسدارم علم داده بخونم برا ارشدم چیکار کنم شهید بهشتی قبول بشم ؟!
سلام، سئوالتون رو در قسمت جوابی بنویسید مطرح کنید.
استاد گرامی سلام
من کارشناسی ارشد تحقیق در عملیات دارم قصد دارم دکتری آموزش ریاضی شرکت کنم ولی تو دفترچه راهنمای انتخاب رشته دکتری 97 ، گرایش دکترای آموزش ریاضی نبود آیا این رشته منحل شده؟
ممنون میشم راهنمایی بفرمایید .
درود مریم جان
عرض کنم خدمت شما که بنده تا جایی که اطلاع دارم این رشته منحل نشده، ولی اینکه چرا در دفترچه نیست، دلیل‌اش رو نمی‌دانم. بنظرم شما می‌تونید با روابط عمومی سازمان تماس بگیرید و این‌گونه سئوالات رو از اونها بپرسید. عذرخواهی میکنم که نتونستم اطلاعات بیشتر و بهتری در اختیارتون قرار بدم.
بدرود
سلام
چند سالی است که ارشد آموزش ریاضی فقط در دانشگاه آزاد تهران پذیرش داره.
اما ظاهرا از این کنکور 98 یعنی ورودی 99 تهران و مشهد و کرمان قراره دولتی بگیرند.
سلام استاد
من رشته دبیرستانم ریاضی بود کارشناسی حسابداری خوندم میخوام ارشد ریاضی بخونم ولی تو گرایش موندم قصدمم از ادامه تحصیل میخوام بتونم عضو هیئت علمی دانشگاه بشم
سلام سارا جان
من دقیقا متوجه سئوالتون نشدم، ولی چون لیسانس شما ریاضی نبوده، در گرایش‌های محض بروید خیلی اذیت خواهید شد. گرایش ریاضی مالی برای شما خیلی خوبه، چون تا حدودی در دوران کارشناسی با مسائل مالی آشنا هستید، اگر این رو هم نپسندیدید، گرایش آموزش ریاضی هم خوبه و خیلی سخت نیست.
اما در مورد اینکه قصد دارید هیات علمی بشوید باید عرض کنم خیلی باید رزومتون رو تقویت کنید، اینروزها توقع دانشگاهیان از هیات علمی جدید و جوان خیلی بالا رفته. ولی امیدوارم به خواسته‌تون برسید، و اینکه واقعا از لحاظ اجتماعی و تا حدودی اقتصادی، شغل خوبی است، سرشار از آرامش و بدون استرس و دغدغه. بازم سئوالی داشتید در خدمتتون هستم.
ممنون
یه سوال دیگه داشتم
شما با توجه به تجربیاتتون ایده ای برای تصمیم گیری های مهم در دوراهی های زندگی دارید؟
سلام استاد
میخواستم بدونم شرایط انصراف از دانشگاه چیه؟
من الان ترم اول ارشد روزانه تو رشته بهینه سازی ریاضی کاربردی هستم
در ضمن معلم رسمی هم هستم
ممنون میشم جوابتونو بدونم
سلام مصطفی جان
عرضم خدمتت که بنده خیلی از قوانین آموزشی اطلاع ندارم، ماشاا.. بسرعت باد هم در خیلی از موارد این قوانین تغییر می‌کند.
اما گمان میکنم اگر انصراف بدهید، هزینه یک ترم تحصیل در دانشگاه دولتی در مقطع ارشد رو ازتون می‌گیرند و انصرافتون را تائید می‌کنند و اگر این جریمه رو پرداخت نکنید تا چند سال (دقیقا نمیدونم یک یا دو سال) نمی‌توانید در دانشگاه‌های دولتی مجدد درس بخوانید. بالاخره یکجا این پول رو از شما خواهند گرفت.
ممنون
یه سوال دیگه شما ایده یا مقاله ای راجع به تصمیم گیری در دوراهی های زندگی ندارید مثل انصراف دادن یا ادامه دادن به موضوع که هرطرفش دنیاییه
سلام مجدد عزیزم
من در حدی نیستم که ایده بدم در این خصوص، ولی اخیرا یک متنی نوشتم که اون رو در این پست میتونی بخونی،
http://www.m-fozouni.ir/money-or-science/
من شرایط شما رو دقیقا نمیدونم که بخوام یا بتونم راهنماییت کنم، اما هر کاری که حال بهتری رو بهت میده، همون رو انجام بده.ادامه تحصیل کار شاقی نیست، ولی معلم خوب بودن در این دوره زمونه وحشتناک سخته. در مورد معلمین هم اگر خواستی نظر من رو بدونی این پست رو ببین و بخون
http://www.m-fozouni.ir/math-teacher-or-machine/
اگر برای درس خواندن، هدف و دلیلی داری، حتما ادامه بده، ولی اگر فقط رفتی که یه مدرک فوق بگیری باهاش پز بدی، من صادقانه بهت میگم، فقط وقتت رو داری تلف می‌کنی، جسارتا این روزها همه رفتن، ماشاا.. آنقدر که دانشگاه داریم، با زد و بند و پول، یه فوق‌لیسانس خریدن برای خودشون این در حالیه که هنوز فرق مشتق و انتگرال رو نمی‌دانند. ببخشید اگر من احیانا خیلی رک موضوع رو بیان کردم. از عمرت، کارت و جوانیت تا میتونی لذت ببر. بازم سئوالی داشتی در خدمتت هستم مصطفی جان.
باسلام خدمت استادگرامی…یک سوال آنالیز حقیقیو برای شما ایمیل کردم…
سلام حسن جان
در اولین فرصت بررسی میکنم و اگر بتوانم راهنمایی میکنم.
سلام استاد.ببخشید بنده معلم هستم و اولین ساله تدریسه امسال.تازه از دانشگاه فرهنگیان مشهد فارغ التحصیل شدم و خرداد ماهه امسال آزمون ارشد دادم و در دانشگاه فردوسی در رشته ریاضیات محض گرایش آنالیز قبول شدم.راستش محل خدمت من درشهرستانه(شیروان)و چهار روز از هفته درکلاسهای ارشد حاضرمیشو و همچنین درهفته۲۴ساعت نیز تدریس میکنم در شهرستان…مشکلی که بنده دارم کمبود وقت واسه مطالعه هست…طوریکه فقط پنجشنبه وجمعه میتونم درس بخونم…آیا بنظرشما بصلاح بنده هست که ادامه بدم؟اینو هم بگم که لیسانسم دبیری ریاضی بوده و رتبه کنکور سراسریم هم ۳۷۰بوده…خواستم اینو بگم که از لحاظ پشتوانه علمی تقریبا چیزی کم ندارم و فقط مشکل زمانو دارم…آیا میتونم بااین شرایط ارشد بخونم…خیلی ذهنم درگیره…ممنون میشم نظرتونو بگین
سلام حسن جان،
چون سال اول تدریس است، قطعا مدرسه وقت زیادی می‌خواهد. ولی اینکه رتبه خوبی آوردی و الان در دانشگاه خوبی در حال ادامه تحصیل هستی هم امتیاز بزرگی می‌باشد. بنظر من این ترم رو بخون و ببین چطوری میشه وضعیت نمراتت در دانشگاه و میزان رضایت دانش‌آموزانت. اگر هر دو به میزان قابل قبولی خوب بودند، ادامه بده. ارشد سه ترم فقط درس داره و ترم آخر پایان‌نامه هست که خیلی نیاز به حضور در دانشگاه نیست.
نکته بعدی اینه که اینروزها ادامه تحصیل، مثل سابق خیلی دشوار نیست و اگر نشد که ادامه بدی و انصراف دادی، اصلا ناراحت نباش، در اولین فرصت مجدد به دانشگاه بازخواهی گشت، حتی با رتبه بهتر و شاید دانشگاه بزرگتر، ولی کار پیدا کردن سخته، پس حواست به تدریس خیلی باید باشه که اونجا چیزی کم‌نگذاری برای بچه‌ها که باعث بشه از اولین روزهای خدمتت تو محیط کار، آدم موفقی نباشی، رضایت دانش‌آموز از نحوه تدریس، اخلاق و برخورد معلم بسیار حائز اهمیت هست. بازم سئوالی داشتی بپرس عزیزم.
خیلی ممنونم استاد…خیلی راهنماییه خوبی کردید…یه دنیا ممنونم
خواهش میکنم عزیزم. وظیفه بود. امیدوارم در آینده نه چندان دور، جزو بهترین و باسوادترین معلمین یا حتی اساتید کشور بشوید.