چرا انتخاب رشته کارشناسی ارشد؟
این روزها با توجه به اعلام نتایج آزمون کارشناسی ارشد، بسیاری از دانشجویان در رشته ریاضی به بنده مراجعه و در مورد انتخاب رشته کارشناسی‌ارشد مشاوره می‌خواهند. از این رو تصمیم گرفتم در چند سطر، نظر کلی خودم را در مورد این مهم بنویسم.
به نظر بنده دانشجویان را به دو دسته باید تقسیم کنیم؛
1- افرادی که فقط قصد دارند مدرکی بگیرند و وارد بازار کار شوند.
2- افرادی که قطعاً بدنبال ادامه تحصیل هستند و مخصوصاً نیم‌نگاهی به رفتن به دانشگاه‌های معتبر دنیا را دارند.
دانشجویان دسته‌ی اول باید چه کنند؟
به عقیده من، دانشجویان دسته اول تنها باید رشته خوب را مد نظر بگیرند و به سطح دانشگاه و بزرگی و کوچکی شهری که دانشگاه در آن قرار دارد اهمیتی ندهند. به‌عنوان مثال رشته ریاضیات مالی که تقریبا یک دهه وارد کشور شده، رشته خوبی است و بازار کار نسبتاً خوبی دارد. اگر دانشجو بین رشته جبر در دانشگاه‌های تهران و رشتهٔ ریاضی مالی یکی از شهرستان‌های کشور که هم بسیار کوچک است و هم تازه تاسیس، تردید دارد و از دسته اول است، قطعا انتخاب دوم، یعنی رشته ریاضی مالی در شهرستان بسیار بهتر است. این دسته از دانشجویان در دفترچه انتخاب رشته باید به ترتیب اولویت رشته پیش بروند و شهر را خیلی در اولویت قرار ندهند، به عنوان، بعد از رشته‌ی علم داده که بتازگی وارد دانشگاه‌های کشور شده و بسیار کاربردی و عالیست، رشته‌های ذیل برای دانشجویان این دسته، لیست اولویت‌بندی خوبی می‌باشد:
1- ریاضیات مالی
2- تحقیق در عملیات
3- محاسبات نرم
4- آموزش ریاضی
5- رمز و کدگذاری
6- هندسه
7- ریاضیات کاربردی
8- آنالیز عددی
9- آنالیز
10- جبر
البته توجه کنید که در لیست فوق، سطح رشته و تعداد فارغ‌التحصیلان در نظر گرفته شده. گمان نکنید که رشته جبر رشتهٔ خوبی نیست و آموزش ریاضی بسیار بهتر است. رشتهٔ جبر نسبت به رشته‌های ماقبل خود، سخت‌تر است و اندکی تعداد فارغ‌التحصیلان در این رشته نسبت به بقیه گرایش‌ها بیشتر می‌باشد. البته لازم به ذکر است که این تعداد در حال کاهش است و قطعاً در دههٔ آتی تعداد نفرات در این رشته کاهش چشمگیری پیدا خواهد نمود و این شاید نکتهٔ مثبتی برای آیندهٔ این رشته و فارغ‌التحصیلان آن باشد. به‌هرحال لیست فوق کاملاً پیشنهادی است.
دانشجویان دسته‌ی دوم چه باید بکنند؟
اما در مورد دسته دوم از دانشجویان، باید عرض کنم که این دانشجویان باید قطعا اولویت شهر و دانشگاه را در نظر بگیرند. ضرب‌المثل معروف خودم را که مرتباً سرکلاس‌هایم به دانشجویان عزیزم می‌گویم این است “ماهی در دریا می‌شود نهنگ، ماهی اگر در رودخانه بشود نهنگ، زود می‌میرد“. من خودم به این ضرب‌المثل ایمان راسخ دارم. در شهرها و دانشگاه‌های بزرگ، افراد بزرگ بسیار زیادی را ملاقات خواهید نمود و اگر قصد ادامه تحصیل و احیاناً رفتن به دانشگاه‌های درجهٔ یک دنیا را داشته باشید، بهتر در جَو و فضا قرار خواهید گرفت و بهتر راهنمایی خواهید شد، اما این شرایط در دانشگاه‌های کوچک‌تر و شهرهای کوچک کمتر است و یا اصلاً وجود ندارد.
به نظر من اگر دانشجویی قصد ادامه تحصیل دارد، رشتهٔ جبر در دانشگاه خوارزمی یا دانشگاه تهران و یا تربیت مدرس، بسیار بهتر است از رشتهٔ ریاضی مالی در دانشگاهی در شهرستان. به نظر بنده بهترین حالت برای این دانشجویان اول اولویت شهر است و بعد رشته. هرچند توصیه می‌شود که اگر رتبه خوبی کسب نموده‌اید حتماً از اساتید مشورت بگیرید که بتوانید بهترین انتخاب را انجام دهید، هم دانشگاه خوب و هم رشته خوب.
نکته‌ی مهم:
دانشجویان دستهٔ دوم، حتماً از ترم‌های آغازی باید به فکر امتحان IELTS یا TOEFL-IBT باشند که یکی از مهمترین پیش‌نیازها برای گرفتن کمک‌هزینه تحصیلی و پذیرش از دانشگاه‌های مطرح دنیا یکی از این دو نوع آزمون زبان می‌باشد. معمولاً استرالیا و کشورهای اروپایی IELTS و کانادا و آمریکا TOEFL-IBT را به عنوان پیش‌نیاز برای بررسی پرونده شما قبول می‌کنند.
به‌هرحال نکات فوق وحی نازل شده از سوی خداوند نیست و تنها پیشنهاد است، امیدوارم تا حدودی در تصمیم‌گیری به شما عزیزان کمک نماید. در صورتی که هر سئوال و مشاوره‌ایی در زمینه‌ی انتخاب رشته کارشناسی‌ارشد داشتید، می‌توانید از صفحهٔ “تماس با من” استفاده نمائید و یا در قسمت نظرات، سئوال‌تان را مطرح نمائید. سعی خواهم نمود در اسرع وقت پاسخ شما را بدهم.
پی‌نوشت: یکی از جدیدترین گرایش‌ها در رشته‌ی ریاضی کاربردی در مقطع کارشناسی ارشد، گرایش «علم داده» است که اخیراً در دانشگاه شهید بهشتی، دایر شده است. در حال حاضر، بهترین گرایش در ریاضی، از لحاظ بازار کار و درآمدزایی و آینده‌ی شغلی، این گرایش است. در اینجا راجع به علم داده اندکی توضیح داده‌ام.
پی‌نوشت 2 (31 شهریورماه 1401): تعداد دانشگاه‌هایی که در حال حاضر در کشور این رشته (علم داده) را راه‌اندازی کرده‌اند بسیار بیشتر و شرایط ورود راحت‌تر نسبت به قبل شده است. برخی از دانشگاه‌هایی که این رشته را دارند به شرح ذیل می‌باشند: 1- تربیت مدرس 2- دانشگاه شاهد 3- دانشگاه خواجه نصیر 4- دانشگاه صنعتی اصفهان 5- دانشگاه خلیج فارس 6- دانشگاه فردوسی مشهد 7- دانشگاه یزد 8- دانشگاه بیرجند و این لیست کماکان بروز خواهد شد.
پی‌نوشت 3 (22 آبانماه 1401): با توجه به نظرات دانشجویان رشته‌ی علم داده، متاسفانه اساتید زیاد سواد عملی در این رشته ندارند. پس باید همزمان خودتان بدنبال انجام کارهای کوچک و مختلف باشید تا بتوانید تجربیات خوبی کسب کرده و سپس وارد پروژه‌های خوب شوید. داستان دایر نمودن رشته در کشور بسیار عجیب است. اساتیدی که عمومن سواد کار میدانی خوبی دارند، زیاد حوصله ندارند که بدنبال نوشتن طرح توجیحی رشته بروند و مجوز چنین رشته‌های جدیدی را از وزارت علوم اخذ نمایند. برعکس، همکارانی که بیشتر کار با مقاله و کاغذبازی را ترجیح می‌دهند، بدنبال مجوز رشته می‌دوند و آنرا دایر می‌کنند، اما در واقع سواد این عزیزان بیشتر بدرد محافل آکادمیک می‌خورد تا رفع نیاز واقعی صنعت.
361 پاسخ
سلام وقت بخیر
من معلم هستم و لیسانس آموزش ابتدایی دارم و در حال حاضر می خواهم برای ارشد دنبال علاقه ام بروم.
به نظر شما برای ارشد ریاضی بخونم یا فیزیک؟
کدام یک از نظر آینده برای مهاجرت بهتر است؟
و یک سوال دیگر آیا اگر من برای ارشد مهندسی ها رو شرکت کنم مناسب هست یا نه؟ یا همون ریاضی و فیزیک بهتر است؟
سلام فاطمه جان. پاسخ به این سوال نیازمند این هست که من شما را بیشتر و بهتر بشناسم. ولی می‌تونی همین آموزش ابتدایی رو در مقطع ارشد شرکت کنی. الان در دنیا وضعیت اکثر رشته‌ها مشابه هست. پس بقول خودت چیزی رو که بهش عشق میورزی، دنبال کن
سلام وقت بخیر من معلم ابتدایی هستم و میخوام ارشد رشته ای رو شرکت کنم که بتونم به مقطع دبیرستان وارد شم و ریاضی تدریس کنم به نظر شما کدوم از رشته ای ارشد رو باید بخونم؟؟
سلام فاطمه جان. فرقی نمی‌کند. هر کدوم از گرایش‌های ریاضی رو بخونی می‌تونی وارد دبیرستان بشی. زیاد در انتخاب سخت‌گیر نباش.
سلام استاد. شانس قبولی تو علوم داده بیشتر هست یا رمز و کد؟ ضمنا من در هر دو زیر گروه رتبه یکسانی آوردم( حدود 300 شدم)
سلام عزیز من. مشخص نیست. ولی قطعن قبول میشی و شانس رمز و کد بیشتره
سلام استاد بزرگوار. من رشته رمز و کد الزهرا قبول شدم. خواستم از راهنمایی‌های بی‌نظیر شما تشکر کنم. خیلی خیلی ممنونم.
سلام فاطمه جان. تبریک فراوان دارم خدمت شما و آرزو می‌کنم که بهترین‌ها برای شما رقم بخورد
سلام استاد. وقتتون بخیر. من تو انتخاب رشته ارشد از شما مشاوره گرفتم و یکی از دانشگاه های خوب تهران قبول شدم بابت این راهنمایی بسیار سپاسگزارم و حالا هم در آزمون دکتری ریاضی قبول شدم با رتبه تقریبا 190. میخاستم بدونم آیا دانشگاه های تهران قبول میشم؟؟
با سلام. اول عرض کنم خدمت شما که «مبارک باشد». و مورد دوم اینکه بنده مطلع نیستم. چون علاوه بر رتبه نتیجه مصاحبه نیز مهم هست. ولی امیدوارم خبرهای خوب بما بدهید.
استاد میشه بیشتر راجع به فرمایش بالا توضیح بدین…”ولی در ریاضی، مشابه هستند.”
سلام مجدد. ببین این رشته در ایران (علم داده) کلن وقتی تعریف میشه ممکن هست برخی از دانشگاه‌ها از اسم علوم داده یا حتی علم داده‌ها استفاده کنند، ولی همه‌شون بطور کلی یک سرفصل در یک گروه دارند. مثلن علم داده در رشته ریاضی با علوم داده‌ها در رشته‌ی ریاضی جفتش یکی هست. ولی سرفصل همین شاخه در رشته‌ی علوم کامپیوتر و آمار با ریاضی متفاوته و با توجه به نیاز خودشون اومدن یک سرفصل نوشتن. منظور من همین بود
عرض ادب استاد پس در رشته علوم کامپیوتر که رشته دوم امتحانی من هست دو رشته علم داده ها و علوم کامپیوتر گرایش داده کاوی یکی هستند?
اگه یکی هستن چرا سازمان سنجش با یک عنوان اینا رو لیست نکرده?
نه عزیز من علم داده با داده کاوی متفاوت هست. داده کاوی قدیمی است ولی علم داده بتازگی تعریف شده و سعی کردند کاربردی‌ترش کنند
سلام استاد
رشته ریاضی کاربردی گرایش علوم داده چه تفاوتی با رشته علم داده داره ?
و در انتخاب رشته ارشد کدوم رو اولویت بدیم?
ممنون
سلام ندا جان. هیچ فرقی نمی‌کند. تمامی سرفصل‌ها یکسان و مشابه هستند. علوم داده بین سه رشته ریاضی، آمار و کامپیوتر تمایزاتی از لحاظ سرفصل‌ها دارد، ولی در ریاضی، مشابه هستند.
سلام وقت بخیر
من فقط میخوام دانشگاه تبریز و شهید مدنی و صنعتي سهند برم جاهای دیگه چون دوره خونوادم اجازه نمیدن
و میخوام گرایش ها رو از آسان به سخت انتخاب کنم
فقط نمیدونم از بین آنالیز و آنالیز عددی و جبر وتوپولوژی و بهینه سازی اولویت چجوری انتخاب کنم
سلام لیلا جان. ترتیب زیر رو رعایت کن
بهینه‌سازی
آنالیز عددی
آنالیز توپولوژی
جبر
ولی سعی کن خانواده‌ات رو راضی کنی و بری به یک شهر و دانشگاه بزرگ‌تر و یک گرایش بهتر، مثلن علم داده. پیروز باشی عزیز من
ممنونم از راهنماییتون استادبزرگوار.
ممنونم استاد. البته هدفم بیشتر مدرک هست جهت گرفتن پست های مدیریتی! و الا با مدرک کارشناسی ریاضی محض، همه دروس متوسطه رو میتونم درس بدم. نظرتون راجع به تغییر رشته چیه؟
برای سمت گرفتن که نیاز به مدرک نیست، کمی باید بصیرت داشته باشی فقط. اگر قصدت این هست رشته‌ات رو عوض کن، مثلن برو مدیریت بخون. خیلی راحت‌تر هست.
سلام استاد گرامی. نتیجه ارشد اومد.
حالا به کمک تون نیاز دارم. قبول شدم. و رتبه من تو گرایش های 8 گانه مختلفه. میشه راهنمایی ام بکنید. مثلا تو گرایش های 3، 4، 5،حدودا 350 هست.
سلام فاطمه جان. سوالت رو خیلی کلی پرسیدی و من دقیق متوجه نشدم که چه کمکی باید بشما بکنم. توضیح دقیق‌تری بده و بگو چه چیزی از من می‌خواهی.
سلام مجدد.
اول، آیا شانس قبولی تو دانشگاه های دولتی (روزانه) رو دارم یا نه؟ مثلا رتبه من 350 شده و آخرین رتبه قبولی رو زده 1800
دوم اینکه چه رشته هایی شانس بیشتری دارم؟ از بین 8 زیرمجموعه ریاضی کدوم رشته ها بهتره.
ضمنا تو آزمون ارشد، من فقط ریاضی عمومی که شامل چندین درس بود و آمار و احتمال پاسخ داده بودم.
سلام مجدد. بله قطعن قبول خواهی شد، چون الان مثل سابق نیست. خیلی‌ها فقط در آزمون شرکت می‌کنند و اصلن سمت انتخاب رشته نمی‌روند. با فاصله، علم داده از همه‌ی شاخه‌ها در حال حاضر بهتره. هم برای مهاجرت و هم برای کار. با رتبه‌های خیلی بدتر سال گذشته توانستند علم داده قبول بشوند
سلام
استاد خسته نباشید
من دانشجوی رشته ریاضیات و کاربردها هستم
خواستم بدونم برای ورود به حوزه هوش مصنعوعی باید فقط کنکور کامپیوتر بدم یعنی هیچکدوم از گرایش های ارشد ریاضیات مرتبط با هوش مصنوعی نیست؟
ممنون میشم جواب بدید
سلام امیر حسین جان. شما میتونید دیتا ساینس یا همون علم داده بخونید که بسیار نزدیک به هوش مصنوعی هست. بعدن برای دکتری می‌تونی بری سمت هوش مصنوعی
سلام استاد. وقت بخیر. من سال 85 لیسانس ریاضی گرفتم و هم اکنون دبیر ریاضی در متوسطه 1 هستم. قصد ادامه تحصیل دارم. به نظرتون کدام رشته و گرایش بهتره چون درگیر زندگی و بچه کوچیک و تدریس هستم میخاستم رشته تقریبا راحتی باشه و در استان بوشهر هم باشه.
سلام فاطمه جان. بنظرم ساده‌ترین رشته در ریاضی آموزش ریاضی هست ولی دقیق نمیدونم آیا در استان و شهر شما این رشته موجود است یا خیر. باید جستجو کنی و در دفترچه‌های انتخاب رشته دنبالش بگردی. اما در کل هیچ رشته‌ای اونطور که شما فکر می‌کنید راحت تمام نخواهد شد و قطعن باید براش وقت بزاری، هم برای یاد گرفتن و هم برای تمام کردن. پیروز باشید، سوال دیگه‌ای بود هم میتونید مطرح بفرمائید